Thời gian một mẻ đông quyết định trực tiếp sản lượng mỗi ca của tủ đông gió. Cùng một thiết bị, có nhà máy chạy được nhiều mẻ hơn hẳn nhà máy khác chỉ nhờ chuẩn bị sản phẩm và vận hành đúng cách. Bài viết tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian cấp đông và những cách rút ngắn mà kỹ sư Tân Long thường hướng dẫn khi bàn giao thiết bị.
Thời gian cấp đông được tính như thế nào
Thời gian cấp đông là khoảng thời gian để đưa nhiệt độ tâm sản phẩm từ nhiệt độ ban đầu (thường khoảng +10°C sau sơ chế) xuống nhiệt độ yêu cầu, phổ biến là -18°C. Quá trình gồm ba giai đoạn: làm lạnh đến điểm bắt đầu đóng băng, giai đoạn kết tinh nước (lâu nhất) và hạ nhiệt sau đóng băng. Sản phẩm vượt qua vùng kết tinh càng nhanh thì tinh thể đá càng nhỏ, chất lượng sau rã đông càng tốt.
Các yếu tố ảnh hưởng chính
1. Độ dày sản phẩm
Đây là yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất. Khi độ dày tăng, thời gian đông tăng nhanh hơn tỷ lệ thuận, vì nhiệt từ tâm phải đi qua lớp sản phẩm đã đông dày hơn. Cắt miếng mỏng và đều kích cỡ giúp rút ngắn đáng kể thời gian mỗi mẻ.
2. Nhiệt độ buồng đông
Chênh lệch nhiệt độ giữa không khí trong buồng và sản phẩm càng lớn thì truyền nhiệt càng nhanh. Tủ đông gió thường vận hành ở khoảng -33°C đến -37°C. Nhiệt độ buồng không đạt do thiếu công suất máy nén hoặc dàn bám tuyết sẽ kéo dài mẻ đông.
3. Vận tốc và phân bố gió
Gió đi qua bề mặt sản phẩm càng đều và đủ vận tốc thì hệ số trao đổi nhiệt càng cao. Khay xếp lệch, khe giữa các tầng khay bị chắn sẽ tạo vùng gió yếu, sản phẩm ở đó đông chậm hơn.
4. Bao gói và khay chứa
Sản phẩm bọc túi, đặt trong thùng carton hoặc khay không có lỗ thông gió sẽ đông chậm hơn nhiều so với sản phẩm trần trên khay inox đục lỗ.
5. Nhiệt độ sản phẩm khi vào tủ
Sản phẩm vào tủ ở nhiệt độ cao làm tăng tải nhiệt và kéo dài giai đoạn đầu. Làm lạnh sơ bộ bằng nước đá hoặc kho mát trước khi cấp đông giúp mẻ đông ngắn hơn.
6. Tình trạng dàn lạnh và máy nén
Dàn lạnh bám tuyết dày làm giảm lưu lượng gió và hiệu quả trao đổi nhiệt. Máy nén chạy thiếu tải, môi chất thiếu hoặc van tiết lưu chỉnh sai cũng khiến nhiệt độ buồng không đạt.
Cách rút ngắn thời gian một mẻ đông
- Cắt và phân cỡ sản phẩm đồng đều trước khi xếp khay.
- Xếp một lớp trên khay, chừa khoảng cách giữa các sản phẩm để gió đi qua.
- Không xếp khay vượt quá chiều cao kệ thiết kế, không chắn cửa gió.
- Làm lạnh sơ bộ sản phẩm trước khi đưa vào tủ.
- Hạ nhiệt buồng đông đạt nhiệt độ cài đặt trước khi nạp mẻ mới.
- Xả tuyết dàn lạnh đúng chu kỳ, kiểm tra quạt và mô tơ định kỳ.
- Theo dõi nhiệt độ tâm sản phẩm bằng đầu dò để kết thúc mẻ đúng lúc, tránh chạy dư thời gian.
Khi nào cần nâng cấp thiết bị
Nếu đã tối ưu vận hành mà sản lượng vẫn không đủ, nhà máy có thể cân nhắc tăng công suất hệ thống lạnh, bổ sung tủ đông gió dung tích lớn hơn (Tân Long chế tạo các mức 300, 450 và 600 kg/mẻ), hoặc chuyển một phần mặt hàng sang tủ đông tiếp xúc với hàng block, hay băng chuyền IQF với hàng rời cần năng suất liên tục.
Câu hỏi thường gặp
Thời gian cấp đông tủ đông gió thường là bao lâu?
Phụ thuộc loại sản phẩm, độ dày và cách xếp khay. Sản phẩm mỏng như tôm nobashi đông nhanh hơn nhiều so với cá nguyên con. Kỹ sư sẽ xác định thời gian mẻ đông khi chạy thử với sản phẩm thật của nhà máy.
Có nên hạ nhiệt độ buồng xuống thấp hơn để đông nhanh hơn?
Chỉ hiệu quả khi hệ thống lạnh được thiết kế cho nhiệt độ đó. Ép hệ thống chạy thấp hơn thiết kế làm máy nén giảm hiệu suất, tốn điện mà thời gian đông không giảm tương ứng.
Vì sao sản phẩm ở một số vị trí đông chậm hơn?
Thường do gió phân bố không đều: khay xếp chắn đường gió, quạt yếu hoặc dàn bám tuyết. Cần kiểm tra cách xếp khay và tình trạng dàn lạnh.
Nhận tư vấn từ kỹ sư Tân Long
Đội ngũ kỹ sư Cơ Điện Lạnh Tân Long khảo sát thực tế và đề xuất phương án phù hợp với sản lượng, mặt bằng và ngân sách của từng nhà máy. Liên hệ hotline 0908 895 679 (Mr. Chinh) hoặc 0982 330 357 (Mr. Sang) để được tư vấn.
