Cấp đông tôm block bằng tủ đông tiếp xúc: quy trình chuẩn xuất khẩu

Tôm block là mặt hàng đông lạnh xuất khẩu quen thuộc của các nhà máy thủy sản Việt Nam. Để block tôm đạt chuẩn — bề mặt phẳng, đông đều, không cháy lạnh — thiết bị được dùng phổ biến nhất là tủ đông tiếp xúc. Bài viết trình bày quy trình cấp đông tôm block theo từng bước và những điểm kỹ thuật cần kiểm soát.

Vì sao tôm block thường dùng tủ đông tiếp xúc

Tủ đông tiếp xúc ép các tấm plate lạnh sát hai mặt block, nhiệt truyền trực tiếp từ sản phẩm sang tấm plate nên tốc độ đông nhanh, thời gian một mẻ khoảng 60–90 phút. Block được ép phẳng, đúng quy cách, thuận tiện cho đóng thùng và xếp pallet trong kho trữ đông. Tân Long chế tạo tủ đông tiếp xúc công suất 1.000, 1.200 và 1.500 kg/mẻ, chạy được với NH3 hoặc Freon.

Tủ đông tiếp xúc vỏ inox do Tân Long chế tạo
Tủ đông tiếp xúc vỏ inox do Tân Long chế tạo

Quy trình cấp đông tôm block

  1. Tiếp nhận và kiểm tra nguyên liệu: kiểm tra nhiệt độ, độ tươi, tạp chất. Tôm được giữ lạnh bằng đá trong suốt thời gian chờ chế biến.
  2. Sơ chế và phân cỡ: rửa, lặt đầu hoặc bóc vỏ theo quy cách đơn hàng, phân cỡ đồng đều để block đông đều.
  3. Cân và xếp khuôn: cân đúng khối lượng tịnh theo quy cách (thường khoảng 1,8–2 kg mỗi block), xếp tôm vào khuôn theo hàng lối.
  4. Châm nước: châm nước lạnh sạch vào khuôn để tạo lớp băng bao quanh tôm, giúp bảo vệ sản phẩm khỏi mất nước và oxy hóa trong thời gian trữ đông.
  5. Cấp đông: đặt khuôn vào giữa các tấm plate, hạ plate ép sát và chạy tới khi nhiệt độ tâm block đạt -18°C hoặc thấp hơn theo yêu cầu khách hàng.
  6. Tách khuôn: nâng plate, lấy khuôn ra, tách block khỏi khuôn bằng cách tưới nước ở mặt ngoài khuôn.
  7. Bao gói: cho block vào túi PE, đóng thùng carton, ghi nhãn lô, cỡ, ngày sản xuất.
  8. Trữ đông: chuyển nhanh vào kho trữ đông ở -20°C hoặc thấp hơn, xếp pallet chừa khe gió.

Các điểm kỹ thuật cần kiểm soát

  • Nhiệt độ tôm trước khi xếp khuôn: giữ gần 0°C để rút ngắn thời gian đông và hạn chế vi sinh phát triển.
  • Lượng nước châm: châm đủ để phủ kín bề mặt tôm, không tràn khuôn gây dính plate.
  • Độ phẳng của khuôn và plate: khuôn cong vênh khiến block tiếp xúc không đều, đông chậm ở một số vị trí.
  • Áp lực ép thủy lực: đủ để plate tiếp xúc sát khuôn nhưng không làm biến dạng sản phẩm.
  • Xả đá tấm plate: lớp đá bám trên plate làm giảm truyền nhiệt, cần xả đá đúng chu kỳ.
  • Ghi nhận nhiệt độ tâm: đo và ghi hồ sơ nhiệt độ tâm block mỗi mẻ phục vụ HACCP và yêu cầu nhà nhập khẩu.
Khu sơ chế thủy sản trước khi đưa vào cấp đông và kho lạnh
Khu sơ chế thủy sản trước khi đưa vào cấp đông và kho lạnh

Lỗi thường gặp và cách khắc phục

LỗiNguyên nhân thường gặpCách khắc phục
Block đông không đều, tâm còn mềmPlate tiếp xúc không sát, khuôn cong vênh, thời gian mẻ ngắnKiểm tra khuôn, áp lực ép, đo nhiệt độ tâm trước khi kết thúc mẻ
Bề mặt block bị khô, đổi màuLớp nước châm mỏng, bao gói hở, kho trữ dao động nhiệtChâm đủ nước, kiểm tra bao gói, ổn định nhiệt độ kho trữ
Block dính plate khó lấy raNước tràn khuôn, plate chưa xả đáChâm nước đúng mức, xả đá plate định kỳ
Thời gian mẻ kéo dàiTôm vào khuôn ở nhiệt độ cao, thiếu môi chất cấp cho plateLàm lạnh sơ bộ nguyên liệu, kiểm tra hệ thống cấp dịch

Kết hợp với các thiết bị khác trong dây chuyền

Nhà máy làm cả tôm block và tôm rời giá trị gia tăng thường bố trí tủ đông tiếp xúc cho hàng block, băng chuyền IQF cho tôm rời và tủ đông gió cho hàng xếp khay như tôm nobashi, tôm tẩm bột.

Câu hỏi thường gặp

Cấp đông tôm block trong tủ đông tiếp xúc mất bao lâu?

Thông thường khoảng 60–90 phút mỗi mẻ, tùy độ dày block, nhiệt độ tôm khi vào và cấu hình hệ thống lạnh.

Vì sao phải châm nước vào khuôn tôm block?

Lớp nước đóng băng bao quanh tôm giúp chống mất nước, chống oxy hóa và giữ màu sắc tôm trong thời gian trữ đông dài.

Tôm block nên trữ ở nhiệt độ bao nhiêu?

Thường từ -18°C trở xuống, nhiều nhà máy chọn -20°C đến -25°C cho hàng xuất khẩu trữ dài ngày.

Nhận tư vấn từ kỹ sư Tân Long

Đội ngũ kỹ sư Cơ Điện Lạnh Tân Long khảo sát thực tế và đề xuất phương án phù hợp với sản lượng, mặt bằng và ngân sách của từng nhà máy. Liên hệ hotline 0908 895 679 (Mr. Chinh) hoặc 0982 330 357 (Mr. Sang) để được tư vấn.

Liên hệ tư vấn

Khách hàng của Tân Long