Chủ đầu tư thường chỉ tham gia ở hai thời điểm: lúc ký hợp đồng và lúc nhận bàn giao. Giữa hai mốc đó có nhiều điểm mà nếu không kiểm tra kịp, sau này sửa rất tốn kém. Bài này liệt kê các mốc nghiệm thu theo trình tự thi công và những gì cần xem ở từng mốc.
Mốc 0 — Trước khi ký: chốt phương án kỹ thuật
Đây chưa phải mốc nghiệm thu nhưng là mốc quyết định nhất. Cần có trong tay trước khi ký:
- Bảng tính tải nhiệt kèm các thông số đầu vào đã dùng
- Bản vẽ mặt bằng và bố trí thiết bị, có thể hiện cách xếp hàng dự kiến
- Danh mục thiết bị chính kèm chủng loại, xuất xứ và thông số
- Độ dày và loại panel cho từng khu vực
- Phạm vi công việc, ghi rõ hạng mục nào có và không có
Nếu chưa có bảng tính tải nhiệt mà đã có báo giá, nên hỏi lại. Xem thêm 7 câu hỏi cần hỏi trước khi ký.
Mốc 1 — Nghiệm thu nền và mặt bằng
Kiểm tra trước khi dựng vỏ kho, vì sau đó không tiếp cận được nữa:
- Lớp cách nhiệt nền đúng loại và đúng độ dày theo thiết kế
- Lớp chống thấm đã thi công, không rách, không hở mối
- Với kho âm sâu: biện pháp chống đóng băng nền đã có
- Nền phẳng, đủ khả năng chịu tải theo thiết kế
- Vị trí chờ cho thoát nước ngưng và tuyến điện đúng bản vẽ
Đây là mốc quan trọng nhất. Sai sót ở phần nền gần như không sửa được sau khi kho vận hành.
Mốc 2 — Nghiệm thu vỏ kho và cửa
- Panel đúng loại, đúng độ dày đã cam kết — kiểm tra tem, chứng từ vật tư
- Mối ghép kín, ngàm khớp đều, không hở khe
- Cửa đóng kín, gioăng tiếp xúc đều toàn bộ chu vi
- Với kho âm sâu: điện trở sưởi khung cửa đã lắp và đấu nối
- Chốt mở được từ bên trong — yêu cầu an toàn bắt buộc
- Van cân bằng áp suất đã lắp với buồng kín
Mốc 3 — Nghiệm thu hệ thống lạnh và đường ống
- Thiết bị đúng chủng loại, xuất xứ và thông số như hợp đồng — đối chiếu tem máy với danh mục
- Đường ống bọc cách nhiệt đầy đủ, không đọng sương
- Thử kín hệ thống đã thực hiện và có biên bản
- Hút chân không trước khi nạp môi chất — hỏi rõ đã làm chưa
- Bố trí dàn lạnh đúng bản vẽ, chừa đủ khoảng cách tới tường, trần và hướng thổi
- Hồ sơ kiểm định các thiết bị chịu áp lực đã có
Mốc 4 — Nghiệm thu điện và điều khiển
- Tủ điện đúng cấu hình, có sơ đồ mạch dán trong tủ
- Các thiết bị bảo vệ đã lắp và hoạt động: rơ le áp suất cao, áp suất thấp, bảo vệ quá tải, bảo vệ mất pha và đảo pha
- Khoá liên động hoạt động đúng — thử tình huống thực tế
- Cảm biến nhiệt độ đặt ở vị trí đại diện, không sát dàn lạnh và không sát cửa
- Hệ cảnh báo hoạt động — thử tình huống vượt ngưỡng thật, không chỉ xem đèn báo
- Với kho có nguồn dự phòng: thử chuyển nguồn
Mốc 5 — Chạy thử và nghiệm thu vận hành
Mốc quan trọng thứ hai sau phần nền. Cần yêu cầu chạy thử đủ dài để thấy được hành vi thật của hệ thống:
- Thời gian hạ nhiệt từ nhiệt độ phòng xuống nhiệt độ thiết kế — so với cam kết
- Độ ổn định nhiệt độ sau khi đạt, theo dõi qua nhiều chu kỳ đóng cắt
- Phân bố nhiệt độ trong buồng — đo ở nhiều điểm, không chỉ điểm đặt cảm biến
- Chu kỳ xả đá hoạt động đúng, dàn lạnh sạch tuyết sau mỗi chu kỳ
- Dòng điện máy nén ở chế độ ổn định, so với thông số danh định
- Thoát nước ngưng thông suốt, không đọng, không đóng băng
Nên chạy thử có tải mô phỏng nếu có thể, vì hành vi kho rỗng khác hẳn kho đầy hàng.
Mốc 6 — Bàn giao hồ sơ và đào tạo
- Sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt hoàn công
- Sơ đồ mạch điện điều khiển
- Danh mục thiết bị kèm thông số và xuất xứ
- Hồ sơ kiểm định thiết bị áp lực
- Hướng dẫn vận hành và lịch bảo trì đề xuất
- Biên bản các đợt nghiệm thu trước đó
- Đào tạo nhân sự vận hành tại chỗ, có ghi nhận
Với kho phục vụ thực phẩm xuất khẩu hoặc dược phẩm, bộ hồ sơ này còn là điều kiện qua các đợt đánh giá. Xem thêm checklist nghiệm thu kho lạnh.
Câu hỏi thường gặp về nghiệm thu kho lạnh
Mốc nghiệm thu nào quan trọng nhất?
Nghiệm thu nền trước khi dựng vỏ kho. Sau khi kho hoàn thiện thì không tiếp cận được phần nền nữa, và sai sót ở lớp cách nhiệt hay chống thấm nền gần như không sửa được khi kho đã vận hành.
Chạy thử cần kiểm tra những gì?
Thời gian hạ nhiệt so với cam kết, độ ổn định nhiệt độ qua nhiều chu kỳ đóng cắt, phân bố nhiệt ở nhiều điểm trong buồng, hoạt động của chu kỳ xả đá, dòng điện máy nén, và thoát nước ngưng.
Vì sao nên chạy thử có tải?
Vì hành vi của kho rỗng khác hẳn kho đầy hàng. Kho rỗng hạ nhiệt nhanh và ổn định dễ hơn, nên kết quả chạy thử không tải có thể không phản ánh đúng khả năng thật của hệ thống.
Cần kiểm tra gì ở phần điện và điều khiển?
Các thiết bị bảo vệ đã lắp và hoạt động, khoá liên động đúng, cảm biến đặt ở vị trí đại diện, và đặc biệt là thử tình huống vượt ngưỡng thật để xác nhận hệ cảnh báo hoạt động — không chỉ xem đèn báo.
Hồ sơ bàn giao gồm những gì?
Sơ đồ nguyên lý và lắp đặt hoàn công, sơ đồ mạch điện, danh mục thiết bị kèm thông số và xuất xứ, hồ sơ kiểm định thiết bị áp lực, hướng dẫn vận hành, lịch bảo trì và biên bản các đợt nghiệm thu trước.
