Tiết kiệm điện cho hệ Chiller: những việc làm được ngay

Phần lớn biện pháp tiết kiệm điện cho hệ Chiller không cần đầu tư thiết bị mới. Chúng nằm ở việc trả lại hệ thống về đúng điều kiện thiết kế — thứ mà hệ thống dần rời xa sau vài năm vận hành mà không ai để ý.

Nguyên lý chung: giảm chênh lệch nhiệt độ

Hiệu quả của một hệ lạnh phụ thuộc vào khoảng cách giữa nhiệt độ bay hơi và nhiệt độ ngưng tụ. Khoảng cách càng lớn, máy nén càng phải làm việc nặng.

Từ đó suy ra hai hướng duy nhất để tiết kiệm điện: nâng nhiệt độ bay hơi lên mức vừa đủ, và hạ nhiệt độ ngưng tụ xuống thấp nhất có thể. Mọi biện pháp cụ thể bên dưới đều là biến thể của hai hướng này.

Nhóm 1 — Làm ngay, không tốn chi phí

• Rà lại nhiệt độ nước ra đang cài. Nếu quá trình sản xuất chỉ cần một mức nhất định mà hệ đang chạy thấp hơn, đó là điện lãng phí mỗi giờ. Đây là biện pháp hiệu quả nhất và rẻ nhất.
• Tắt cụm không cần thiết. Với hệ nhiều cụm, chạy đủ số cụm theo tải thực tế thay vì chạy tất cả ở non tải.
• Kiểm tra lịch chạy. Hệ vẫn chạy ngoài giờ sản xuất là chuyện phổ biến hơn nhiều người nghĩ.
• Đóng kín khu vực được làm mát. Cửa mở, khe hở, luồng gió nóng lọt vào đều làm tăng tải.

Nhóm 2 — Bảo trì, chi phí thấp, hiệu quả rõ

• Vệ sinh dàn ngưng hoặc bình ngưng. Bụi bẩn và cáu cặn đẩy áp suất ngưng tụ lên, kéo theo điện năng tăng. Đây là hạng mục cho kết quả rõ nhất trên mỗi đồng chi ra.
• Xử lý nước giải nhiệt để hạn chế cáu cặn tái tạo — làm sạch một lần mà không xử lý nước thì vài tháng sau lại như cũ.
• Vệ sinh khối đệm và đầu phun tháp giải nhiệt, kiểm tra quạt và dây đai.
• Xả khí không ngưng trong hệ thống.
• Kiểm tra lượng môi chất. Thiếu gas làm giảm năng suất lạnh, hệ phải chạy lâu hơn cho cùng một kết quả.
• Vệ sinh lọc nước và kiểm tra bơm, bảo đảm lưu lượng đúng thiết kế.

Nhóm 3 — Cần đầu tư, hoàn vốn theo thời gian

• Biến tần cho bơm và quạt. Bơm chạy cố định ở lưu lượng thiết kế trong khi tải thực tế thấp hơn là lãng phí thường xuyên nhất trong hệ Chiller.
• Bình tích lạnh với hệ có tải biến động, giúp máy nén chạy ổn định thay vì đóng cắt liên tục.
• Hệ điều khiển trung tâm tự điều phối số cụm chạy theo tải, thay vì vận hành thủ công.
• Cách nhiệt lại đường ống nếu lớp cũ đã xuống cấp, hở hoặc đọng sương.
• Thu hồi nhiệt thải từ dàn ngưng để cấp nước nóng cho nhu cầu khác trong nhà máy.

Bắt đầu từ đâu: đo trước khi sửa

Không nên đầu tư khi chưa biết vấn đề nằm ở đâu. Bốn thông số cần theo dõi trước:

• Áp suất và nhiệt độ ngưng tụ so với giá trị thiết kế — chênh cao nghĩa là vấn đề ở phía giải nhiệt
• Áp suất và nhiệt độ bay hơi — chênh thấp bất thường có thể do thiếu môi chất hoặc dàn bẩn
• Dòng điện máy nén ở chế độ ổn định, so với thông số danh định
• Chênh nhiệt độ nước vào ra ở cả phía tải lẫn phía giải nhiệt — cho biết lưu lượng có đúng không

So sánh các thông số này với số liệu ghi lúc mới nghiệm thu là cách nhanh nhất thấy hệ thống đã trôi đi bao xa. Đây cũng là lý do nên ghi lại thông số vận hành ban đầu ngay khi bàn giao.

Sai lầm hay gặp khi tìm cách tiết kiệm điện

• Hạ nhiệt độ nước ra để “chạy nhanh hơn”. Ngược lại — mỗi độ hạ thêm đều làm giảm hiệu suất.
• Chỉ vệ sinh mà không xử lý nước. Cáu cặn quay lại sau vài tháng.
• Đầu tư biến tần khi dàn ngưng đang bẩn. Sửa phần dễ và rẻ trước, đầu tư sau.
• Tắt bớt bơm để tiết kiệm. Lưu lượng thiếu làm trao đổi nhiệt kém, máy nén tốn điện hơn phần bơm tiết kiệm được.

Lịch bảo trì tối thiểu nên duy trì

Tần suất cụ thể phụ thuộc môi trường lắp đặt và số giờ vận hành, nên thống nhất với đơn vị bảo trì. Về nguyên tắc, những hạng mục ảnh hưởng trực tiếp tới điện năng cần được kiểm tra đều đặn: bề mặt trao đổi nhiệt, chất lượng nước giải nhiệt, lượng môi chất, và các thông số vận hành cơ bản.

Tân Long nhận bảo trì định kỳ hệ Chiller và hệ thống lạnh công nghiệp cho nhà máy.

Nội dung liên quan

• Bảo trì Chiller: quy trình và dấu hiệu cảnh báo
• Tháp giải nhiệt Chiller
• COP là gì và yếu tố nào làm COP thực tế giảm
• Sự cố áp suất nén cao: nguyên nhân và xử lý
• Chiller giải nhiệt nước hay giải nhiệt gió
• Dịch vụ bảo trì hệ thống lạnh